Soğan Hastalıkları

Soğan Hastalıkları. Soğan Mildiyösü: Hastalık etmeni, arpacık veya kuru soğan tohumu katmanları arasında misel halinde bulunmaktadır. Yaprak ve tohum içinde gelişen fungus konidiofor oluşturur. Bunlar açık renklidir ve uçlarında limon şeklinde konidileri vardır. Konidi ölçüleri 18-30 x 37-72 mikron ‘ dur. Kışı soğan yumrularında misel ve hastalıklı yapraklarda oospor olarak geçirir. İlkbaharda miselin gelişmesi, oosporun çimlenmesiyle ilk bulaşmalar başlar. Yapraklarda konidiler meydana geldikten sonra da bunlar rüzgarlarla çok uzun mesafelere taşınabilirler. Bu konidiler ıslak bir soğan yaprağına yerleşirse 1-1,5 saatte çimlenirler. Bulaşmalar 16°C ‘ de ve % 70-80 orantılı nemde olabilmektedir. Epidemi ise 18-20°C’de % 90’nın üstündeki orantılı nemde gerçekleşir.

Hasat sonunda hastalıklı bitki artıkları toplanıp yok edilmelidir. Hastalığın her yıl epidemi yaptığı yerlerde dayanıklı çeşitler ekilmelidir. Bununla birlikte soğan tohumu yetiştiriciliğinde genellikle rüzgarlı fazla su tutmayan tarlalar seçilmelidir. Fazla çiğ düşen kapalı tarlalarda genellikle soğan tarımından kaçınılmalıdır. Hastalığın devamlı görüldüğü yerlerde yağmurlama sulama yapılmamalıdır.

Tuzlamalar genellikle sabah çiği kalkmak üzere iken rüzgarsız ve sakin havada yapılmalıdır. WP (suda ıslanabilir) formülasyonlu preparatlann pülverizasyonunda bilhassa bitkinin her tarafının iyice ilaçlanması gerekir. Bu preparatlara soğan yapraklarının kaygan – mumlu olması nedenleri ile bir yapıştırıcı (Agral LN2 Sandovel % 0.2) veya 100 litre suya 200 g şeker karıştırmak suretiyle ilacın yaprakta uzun müddet kalması sağlanır. Toz ilaçlar 1’er hafta, WP ilaçlar 10’ar gün aralarla atılmalı, hastalığın şiddetine ve iklim koşullarına bağlı olarak 3-5 uygulama yapılmalıdır.

Soğan Sürmesi Hastalığı : Bu etmenin teliospor dışında spor formu yoktur. Bunlar koyu renkli çok bölmeli gibi görünürler. Aslında, asıl spor üzerinde düzensiz steril hücreler bu görünümü meydana getirirler. Fungusun bu sporları yıllarca canlılıklarını toprakta sürdürürler. En önemli bulaşma kaynağı etmeni taşıyan kıskalardır. Ayrıca toprak, sulama suyu, alet ve makineler da tarladan tarlaya yayılmasına neden olurlar.

Bu hastalık daha çok kıska soğan tohumu yetiştiriciliği yapılan yerlerde görülmektedir. Hastalık yapraklarda derhal göze çarpan çizgiler halinde görülmektedir. Bu çizgiler yaprak, kın ve yumrularda da olabilmektedir. Çizgiler koyu-kahve sürme sporları ile doludur. Lekeler ilk önce bir yapraklı fidelerde görülmektedir. Bunlar bitkinin bütün gelişme süresince gelişmesini sürdürürler. Bazen hastalığa erken yakalanan yapraklarda anormal bükülme, kıvrılma görülmektedir. Bitkiler ne yazık ki genellikle cüce kalırlar ve gelişmenin herhangi bir devresinde ölebilirler. Hastalığın yoğun bulaşık olduğu tarlalarda bitkiler tamamen kuruyabilmektedir. Orta Anadolu’nun bazı yerlerinde sınırlı yayıldığı yerler vardır.

Hastalığın yoğun zararı görülen tarlalarda 8-10 yıl ekim nöbeti uygulanmalıdır. Bulaşık tarladaki hastalıklı bitki artıkları yakılmalıdır. Üreticiler hastalıklı arpacık yumrularını ayıklamalı, temiz yumruları ekmelidir.

Dazomet ekimden önce, 4-5 misli kum veya elenmiş toprakla karıştırılmalıdır. 8-10 cm derinlikte açılan paralel çizgilere serpilmelidir. Formaldehit eriyiği ilaçlanacak yüzeye açılan çizgilere m2’ye, 2 litre ilaçlı su gelecek şekilde uygulanması önerilmektedir. Çizgiler kapatıldıktan sonra hafifçe sulama yapılır.Tohum ilaçları tohumlar hafifçe nemlendirildikten sonra kapalı bir kapta iyice karıştırılmalıdır. Toprak ilaçlaması, ekimden 18-20 gün önce yapılmalıdır.