Biyolojik Mücadele Materyalleri

Biyolojik Mücadele Materyalleri. Parazitoid ve Predatörler Doğada böcek popülasyonlarının sınırsız şekilde çoğalmalarını önleye pek çok faktör vardır. Bunların başında böceklerin doğal düşmanları dediğimiz parazitoid ve predatörler gelmektedir. Predatörler konukçusuna bağlı olmayıp gelişmeleri süresince birçok konukçuyla beslenirken, parazitoidler, gelişmelerini tek bir konukçu üzerinde tamamlar ve bu konukçularına bağımlı olup sonuçta üzerinde yaşadıkları konukçunun ölümüne neden olurlar.

Parazit, bir canlının üzerinde veya içerisinde yaşantısını devam ettiren ve üzerinde yaşadığı konukçunun gelişmesini engelleyen organizmalardır. Eğer, konağa zarar veren organizma konağın ölümüne sebep olursa bu parazitoid olarak adlandırılmaktadır. Ayrıca, doğal düşman kuş, karınca vs. gibi bir hareketli organizma ise predatör (avcı) olarak adlandırılmaktadır. Parazitoid ve predatörler zararlı böceklerin kontrolünde yüzyıllardan beri kullanılmaktadır.

Biyolojik Mücadele Materyalleri. Predatörler ; Hayatı boyunca serbest olarak yaşayan, avını yiyerek veya vücut sıvısını emerek öldüren, çoğunlukla avından büyük boyda olan ve gelişmesini tamamlayabilmesi için birden fazla ava ihtiyacı olan canlılardır. Bu gruba örnek olarak gelin böcekleri, altın gözlü böcek, avcı akarlar ve örümcekleri verebiliriz.

Genellikle polifajdırlar. Ergin öncesi erginleri genellikle avcıdır. Ergin predatörler yumurtalarını avlarının bulunduğu yerlere bırakırlar. Polifaj olmaları nedeniyle özellikle koruma ve destekleme şeklinde biyolojik mücadelede kullanılırlar. Ancak bazı türlerde kannibalizm görülmesi ve zararlı olmayan diğer canlılarla beslenmesi olumsuz yönleridir. Predatörlerin kitle üretimi pahalı ve zordur.

Biyolojik Mücadele Materyalleri. Feromonlar, Ayrıca bu mücadele yöntemlerinin dışında, ülkemizde feromon tuzakları da kullanılarak biyolojik mücadele yapılmaktadır. Feromonlar böceklerde bir türün bireyleri tarafından hissedilerek reaksiyon göstermesine sebep olan kimyasal maddelerdir. Bu maddeler cinsel cezbedici, buluşma, dağılma, alarm verme, yol veya sınır belirleme, tat uyarması, dişinin üreme faaliyetlerinin engellenmesi gibi etkilerine göre sınıflandırılabilmektedir. Bunlar arasında cinsel cezbedici hormonlar bitki koruma alanında büyük ölçüde kullanılmaktadır.

Dişi böcekler bu feromunu çiftleşmeye hazır olduklarını belli etmek ve erkeklerin kendilerini bulabilmesi için salgılarlar. Bu maddeler hava hareketi ile taşınırlar ve erkeklerin antenleri aracılığıyla algılanırlar. Feromonların etkileri çok eskiden beri bilinir. Bununla beraber ilk olarak 1954 ‘de İpek böceklerinin koku salgı bezlerinden elde edilip, tanımlanmış ve erkekleri çektiği belirlenmiştir. Daha sonraki yıllarda bir çok böceğe ait feromonlar izole edilip tanımlanmıştır. Günümüzde feromonlar sentetik olarak üretilmektedir. Bu iş için geliştirilmiş tuzaklarda çekici olarak kullanılmaktadır.