Kanola Yetiştiriciliği

Kanola Yetiştiriciliği. Kanola yetiştiriciliği Türkiye’de her geçen gün yaygınlaşan alanlardan biridir. Bitkiden genellikle bitkisel yağ üretimi için yararlanılır. Kanolanın danesi %50 yağ, %24 protein içerir. Kanola bitkisinin bitkisel yağ üretimi gibi pek çok yararı vardır. Ancak, bitkinin bazı olumsuz etkileri olduğu da bilinir. Kanola tohumu yapısındaki erüsik asitin insan sağlığı üzerinde bazı zararlı etkileri mevcuttur. Bu nedenle, bitkinin ıslah edilerek erüsik asitten arındırılması gerekir.

Kanola yetiştiriciliği için tarım alanında uygun iklim ve toprak koşullarının olması gereklidir. Kanola bitkisi için Türkiye’de Doğu Karadeniz Bölgesi haricinde tüm bölgelerde uygun toprak ve iklim koşulları mevcuttur. Bu bitki genellikle ılıman iklimlerde yetişmeye uygundur. Bitkinin ekildiği toprak ısısının kış aylarında -15 derece altına düşmemesi gerekir. Kanola, kış donundan etkilenen bir tarım ürünüdür. Özellikle soğuk kış şartlarında bitkinin kök sistemi gelişmiş olmalıdır. Ayrıca, kanola yetiştiriciliği için fazla yağışlı iklimler uygun değildir. Yıllık yağış 300 ile 2800 mm olduğu iklimler kanola tarımına elverişlidir. Aynı zamanda, bitki yetişme döneminde 200 ile 500 mm suya gereksinim duyar.

Kanola Yetiştiriciliği

Kanola toprak seçen bir bitki değildir. Tarım ürününün hafif ve kumlu topraklar haricinde tüm tarım alanlarında yetişmesi mümkündür. Ayrıca, göllenen, su tutan topraklar da kanola tohumu için uygun değildir. Ancak, kanola yetiştiriciliği için en iyi toprak yapısı humuslu, hafif asitli veya alkali, derin yapılı olmasıdır. Toprağın pH derecesi açısından 6,5 ile 7,5 arasında olduğu topraklar kanola tarımına elverişlidir. Toprağın pH derecesinin 5,5 değerinin altına düştüğü topraklarda bitkinin verimi azalır, rekoltesi düşer.

Kanola ekim zamanı genellikle sonbahar mevsimidir. Tohumdan ekilen kanolanın çimlenmesi için doğru ekim zamanı genellikle 15 Eylül ve 15 Ekim arasındadır. Kışlık ve yazlık olarak ekilen türleri mevcuttur. Türkiye’de genellikle kışlık kanola yetiştiriciliği yapılır. Bu nedenle, bitkinin ekimi sonbahar mevsiminde eylül, ekim aylarında gerçekleştirilmektedir. Türkiye’nin farklı iklim bölgelerine göre ekim aralığı da değişiklik gösterir.Kanola ekiminde sonbahar ayları tercih edildiğinden kışa kadar bitkinin kök sistemi gelişerek soğuktan etkilenmesi engellenir.

Ekim için tohum yatağının hazırlanması önemlidir. Bitkinin ekileceği ocaklar arasında 18-20 cm mesafe bırakılması gerekir. Tohum yatağının derinliği ise toprak yüzeyinden 3-4 cm içeride yapılmalıdır. Tohumun üzerine örtülen toprak kalınlığı ise 1,5-2 cm arasında olmalıdır. Kanola tohumu yetiştiriciliğinde dekar başına 800-1000 gr tohum yeterli olarak görülmektedir.

Fosforlu gübreler bitkinin gelişimi için ekim yapılmadan önce toprağa verilmelidir. Azotlu gübre uygulamaları ise 3 parta bölünerek kanola yetiştiriciliğinde uygulanmalıdır. İlk uygulamada amonyum sülfat ekim sırasında veya ekimden önce sonbahar mevsiminde toprağa uygulanmalıdır. İkinci uygulamada ise üre gübresi mart ayı başında toprakta kullanılmalıdır. Son adımda ise amonyum nitrat 15 kg/da ölçeğinde mart sonu, nisan başında toprağa uygulanarak azotlu gübreleme işlemi tamamlanmalıdır.

Kanola bitkisinin yağışlı bir bölgede ekimi yapılıyorsa sulama ihtiyacı değişir. Ancak, fazla yağış almayan bir bölgede kanola yetiştiriciliği için tohum yatağı ve çimlenme için sulama yapılması gereklidir. Kanolanın hem ekim, çimlenme, yetişme döneminde hem de ilkbahar aylarında sulamasının yapılması verimini artıran bir faktördür. Kanola sulama için damlama sulama veya yağmurlama metodu kullanılmalıdır. Sulama miktarı ise ekimin yapıldığı bölgenin yağış özellikleri dikkate alınarak yapılmalıdır.